Overheid mede aansprakelijk voor onnodige echtscheidingsprocedures

Details: Gepubliceerd: maandag 16 september 2013 11:44

De overheid is mede aansprakelijk voor veel echtscheidingsprocedures. Dat stelt de EPN, de vereniging van in (onder andere) huwelijksvermogensrecht gespecialiseerde notarissen, vandaag op de Dag van de Scheiding. Zij vindt herbezinning op de rol van de trouwambtenaar noodzakelijk. De notarissen ondersteunen voorts de op handen zijnde wettelijke regeling die het mogelijk maakt reeds vóór het sluiten van een huwelijk af te spreken dat ingeval van echtscheiding geen alimentatie is verschuldigd.

Waar zeg je 'ja' tegen?
"In Nederland worden veel echtscheidingsprocedures gevoerd die voorkomen hadden kunnen worden indien de aanstaande echtgenoten beter waren voorgelicht", zegt de Rotterdamse notaris Aniel Autar, tevens voorzitter van de Vereniging van Estate Planners in het Notariaat. Als men elkaar het 'ja-woord' geeft, verbindt de wet daar tal van juridische en fiscale consequenties aan. Veel bruidsparen weten niet wat die consequenties zijn; in de praktijk komen zij daar pas achter als het te laat is. Je kunt je daarom afvragen waar men eigenlijk 'ja' tegen zegt. Autar: "Een rondje bellen leerde ons dat geen enkele gemeente die wij benaderden een duidelijk voorlichtingsprotocol had. De ambtenaar van de burgerlijke stand voelt zich meer onderdeel van de ceremonie en de feestelijkheden, dan dat hij zich er van vergewist of het bruidspaar zich realiseert wat de rechtsgevolgen van het huwelijk zijn. Je kunt natuurlijk wel zeggen dat iedere Nederlander geacht wordt de wet te kennen, maar mag je als overheid meewerken aan het huwelijk als je weet dat het bruidspaar zich niet realiseert waar het 'ja' tegen zegt?"

De scheiding is niet het probleem
In echtscheidingsprocedures wordt bijna nooit bezwaar gemaakt tegen het uit-elkaar-gaan zelf. Bijna altijd wordt er geprocedeerd over de vermogensrechtelijke gevolgen van de echtscheiding en over de vraag wie de zorg over de kinderen krijgt. Autar: 'Wij vinden dat de ambtenaar van de burgerlijke stand niet bedoeld is om het huwelijk op te leuken, maar dat de overheid, belichaamd in de ambtenaar van de burgerlijke stand, een belangrijke taak heeft. Van de trouwambtenaar mag verwacht worden dat hij de aanstaande echtgenoten voorlicht over de rechtsgevolgen van het huwelijk. Als zij die gevolgen onwenselijk vinden, kunnen zij door bijvoorbeeld huwelijkse voorwaarden te maken, voor een andere oplossing kiezen. Door een goede voorlichting vooraf kun je later een hoop ellende - dus ook juridische procedures -voorkomen."

Geen alimentatie
De EPN pleit voorts voor een volwassen echtscheidingsrecht. Autar: "In 2012 hebben VVD, PvdA en D'66 in hun Initiatiefnota Partneralimentatie gepleit voor contractsvrijheid als uitgangspunt. Wij zijn het hier van harte mee eens. Straks kunnen aanstaande echtgenoten vóórdat zij trouwen in hun huwelijksvoorwaarden afspreken dat er ingeval van echtscheiding geen alimentatie is verschuldigd. Het zou fijn zijn als de wetgever dit voorstel snel in wetgeving omzet." De EPN adviseert mensen die gaan trouwen en willen afzien van alimentatie rekening te houden met het komende recht. Dit geldt ook voor mensen die al getrouwd zijn.